Ocieplenie domu, wymiana okien albo montaż pompy ciepła mogą obniżyć nie tylko rachunki za ogrzewanie, lecz także podstawę opodatkowania. Poniżej wyjaśniam, co można odliczyć w ramach ulgi termomodernizacyjnej, jakie wydatki odpadają, jak działa limit 53 000 zł i jak przygotować dokumenty, żeby rozliczenie nie skończyło się korektą.
Najważniejsze zasady pozwalają szybko ocenić, czy wydatek się kwalifikuje
- Do 53 000 zł może odliczyć jeden podatnik w odniesieniu do wszystkich swoich przedsięwzięć termomodernizacyjnych.
- Ulga obejmuje między innymi ocieplenie, okna, drzwi, pompę ciepła, fotowoltaikę, rekuperację oraz magazyn energii lub ciepła.
- Odliczenie przysługuje właścicielowi lub współwłaścicielowi istniejącego domu jednorodzinnego.
- Potrzebna jest faktura od czynnego podatnika VAT, a koszt nie może być sfinansowany dotacją ani rozliczony w innej uldze.
- Prace trzeba zakończyć w ciągu 3 lat, a niewykorzystaną część odliczenia można rozliczać maksymalnie przez 6 lat.
Najpierw sprawdź, czy ulga w ogóle ci przysługuje
Ulga termomodernizacyjnadotyczy właścicieli i współwłaścicieli budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Obejmuje także domy w zabudowie bliźniaczej i szeregowej, o ile każdy lokal spełnia warunki przewidziane dla budynku jednorodzinnego.
Odliczenie można zastosować przy opodatkowaniu według skali, podatkiem liniowym albo ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. W praktyce ulgę wykazuje się w formularzu PIT-36, PIT-37, PIT-36L lub PIT-28, razem z załącznikiem PIT/O.
Nie jest to ulga na budowę nowego domu. Wydatek musi dotyczyć istniejącego budynku i przedsięwzięcia, które poprawia jego efektywność energetyczną, ogranicza straty ciepła albo zmienia źródło energii na bardziej efektywne lub odnawialne.
Trzeba też posiadać tytuł własności lub współwłasności w chwili składania zeznania. Jeżeli dom został sprzedany albo podarowany przed złożeniem zeznania, prawo do nowego odliczenia może przepaść. Inaczej wygląda sytuacja z kwotą już prawidłowo odliczoną w pierwotnym zeznaniu, której później dochodzi się w ramach praw nabytych.
Co można odliczyć w ramach ulgi termomodernizacyjnej
Katalog wydatków jest zamknięty. Sam fakt, że remont poprawia komfort albo wygląda na energooszczędny, nie wystarcza. Koszt musi odpowiadać pozycji wskazanej w rozporządzeniu. Aktualny wykaz publikowany przez Ministerstwo Finansów obejmuje zarówno materiały i urządzenia, jak i określone usługi.
Materiały i urządzenia
| Obszar inwestycji | Przykładowe wydatki |
|---|---|
| Ocieplenie budynku | Materiały systemów dociepleń ścian, dachów, fundamentów i płyt balkonowych oraz materiały zabezpieczające przed zawilgoceniem. |
| Ogrzewanie i ciepła woda | Materiały instalacji ogrzewczej, instalacji ciepłej wody użytkowej, systemu ogrzewania elektrycznego, węzeł cieplny z automatyką. |
| Odnawialne źródła energii | Pompa ciepła z niezbędną infrastrukturą, kolektor słoneczny, ogniwo fotowoltaiczne oraz elementy potrzebne do ich działania. |
| Magazynowanie energii | Magazyn energii elektrycznej, magazyn ciepła i infrastruktura niezbędna do ich funkcjonowania. |
| Stolarka | Okna, okna dachowe, drzwi balkonowe, drzwi zewnętrzne, bramy garażowe i nieotwieralne powierzchnie przezroczyste wraz z systemami montażowymi. |
| Wentylacja | Materiały systemu wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła albo z odzyskiem ciepła i chłodu. |
| Zarządzanie energią | System zarządzania energią w budynku. |
W katalogu nadal znajduje się także kocioł przeznaczony wyłącznie do spalania określonej biomasy, ale tylko wtedy, gdy spełnia wymagania ekoprojektu i jego użytkowania nie zakazuje lokalna uchwała antysmogowa. To przykład wydatku, przy którym sama nazwa urządzenia na fakturze nie daje jeszcze pełnego bezpieczeństwa.
Usługi związane z termomodernizacją
Odliczeniu podlegają między innymi usługi wykonania audytu energetycznego, analizy termograficznej, dokumentacji projektowej oraz ekspertyzy ornitologicznej i chiropterologicznej. Audyt energetyczny nie jest obowiązkowy, ale w większym remoncie często pomaga uniknąć wydawania pieniędzy na rozwiązania, które dają mały efekt.
Można rozliczyć również usługę docieplenia ścian, dachów, fundamentów lub płyt balkonowych, montaż i wymianę okien oraz drzwi, a także wymianę albo wykonanie instalacji ogrzewania i przygotowania ciepłej wody użytkowej.
W katalogu znajdują się też usługi montażu pompy ciepła, kolektora słonecznego, fotowoltaiki, magazynu energii lub ciepła oraz wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła. Dochodzą do tego uruchomienie i regulacja źródła ciepła, analiza spalin, równoważenie hydrauliczne instalacji i demontaż źródła ciepła na paliwo stałe.
Od 2025 roku szczególne znaczenie mają magazyny energii i magazyny ciepła. Można odliczyć zarówno ich zakup, jak i montaż oraz infrastrukturę niezbędną do działania. Nie trzeba przy tym montować magazynu w tym samym momencie co fotowoltaiki, ale faktura powinna jasno wskazywać, czego dotyczy wydatek.
Przeczytaj również: Umowa na budowę domu - co sprawdzić przed podpisaniem?
Zmiana dotycząca kotłów gazowych i olejowych
Przy rozliczaniu wydatków poniesionych w 2025 roku i później nie należy automatycznie przenosić dawnych zasad. Kotły gazowe i olejowe, zbiorniki na gaz lub olej oraz standardowe przyłącza gazowe nie są już ujęte w aktualnym katalogu. Wyjątkiem jest przyłącze do sieci gazowej wykorzystującej jako źródło energii biogaz lub biometan.
Wydatki poniesione wcześniej mogą być oceniane według katalogu obowiązującego w roku ich poniesienia. Dlatego przy korekcie starszego zeznania trzeba sprawdzić nie tylko rodzaj urządzenia, ale też datę faktury i przepisy obowiązujące w tamtym okresie.
Nie każdy energooszczędny zakup przejdzie w rozliczeniu
Najwięcej problemów powodują wydatki, które technicznie mają związek z ogrzewaniem, ale nie zostały wymienione w katalogu. Dobrym przykładem jest klimatyzator z funkcją grzania, nawet jeśli producent określa go jako pompę ciepła powietrze-powietrze. Taki zakup nie daje prawa do ulgi termomodernizacyjnej.
Nie odliczę także zwykłego remontu, który nie ma związku z poprawą efektywności energetycznej. Malowanie, płytki, podłogi, meble, wyposażenie łazienki, naprawa dachu bez elementu docieplenia czy ogólna modernizacja wnętrza nie stają się kosztem kwalifikowanym tylko dlatego, że wykonano je przy okazji termomodernizacji.
Ostrożnie podchodzę też do kosztów transportu, wynajmu sprzętu czy prac wykonanych samodzielnie. Bez faktury dokumentującej konkretną usługę lub materiał trudno obronić takie pozycje. Robocizna może być objęta ulgą, gdy jest częścią kwalifikowanej usługi, na przykład docieplenia albo montażu pompy ciepła i została prawidłowo wykazana na fakturze.
Nie można odliczyć części wydatku pokrytej dotacją. Jeżeli najpierw odliczono całość, a dopiero później przyznano dofinansowanie, otrzymany zwrot trzeba uwzględnić w zeznaniu za rok, w którym pieniądze wpłynęły. W przeciwnym razie powstaje zaległość podatkowa.
Limit 53 000 zł nie oznacza zwrotu całej tej kwoty
Jeden podatnik może odliczyć maksymalnie 53 000 zł w odniesieniu do wszystkich przedsięwzięć termomodernizacyjnych realizowanych w budynkach, których jest właścicielem lub współwłaścicielem. Limit dotyczy osoby, a nie pojedynczej faktury, domu czy rodzaju urządzenia.
To odliczenie od dochodu albo przychodu, a nie bezpośredni zwrot 53 000 zł. Rzeczywista korzyść zależy od formy opodatkowania i stawki podatku. Przykładowo odliczenie 30 000 zł nie oznacza automatycznie, że urząd skarbowy wypłaci 30 000 zł.
Małżonkowie mogą wykorzystać łącznie nawet 106 000 zł, jeżeli oboje mają prawo do ulgi i faktycznie ponoszą wydatki. Przy wspólnej inwestycji dobrze zachować dokumenty pokazujące, kto zapłacił za poszczególne elementy. Nie dzieliłbym kwoty mechanicznie tylko po to, żeby wykorzystać limit, jeżeli nie odpowiada to rzeczywistemu poniesieniu kosztu.
Jeżeli w roku poniesienia wydatku dochód lub przychód jest zbyt niski, niewykorzystaną część można odliczać w kolejnych latach, ale najwyżej przez 6 lat liczonych od końca roku, w którym poniesiono pierwszy wydatek. Nie trzeba przenosić identycznej kwoty co roku. Można wykorzystać odliczenie w takim zakresie, na jaki pozwala podstawa opodatkowania.
Jest jeszcze drugi termin. Całe przedsięwzięcie musi zostać zakończone w ciągu 3 kolejnych lat, licząc od końca roku, w którym poniesiono pierwszy wydatek. Gdy inwestycja nie zostanie ukończona, wcześniej odliczone kwoty trzeba doliczyć do dochodu lub przychodu.
Dokumenty i rozliczenie krok po kroku
- Sprawdź status budynku. Upewnij się, że chodzi o istniejący dom jednorodzinny i że w momencie składania zeznania jesteś jego właścicielem lub współwłaścicielem.
- Porównaj wydatek z aktualnym katalogiem. Nie wystarczy opis „modernizacja domu”. Liczy się konkretny materiał, urządzenie albo usługa wymieniona w przepisach.
- Zbierz faktury. Dokument powinien pochodzić od czynnego podatnika VAT, a jako nabywca powinien być wskazany podatnik korzystający z ulgi. Sam paragon zwykle nie zapewni właściwego udokumentowania.
- Pomniejsz koszt o dotacje i zwroty. Odliczeniu podlega tylko ta część, którą rzeczywiście sfinansowałeś samodzielnie i której nie rozliczyłeś w innej uldze.
- Wpisz kwotę do właściwego zeznania i PIT/O. Ulgi nie odlicza się w miesięcznych zaliczkach. Rozlicza się ją dopiero w zeznaniu rocznym.
Jeżeli faktura została wystawiona w 2025 roku, będzie rozliczana w zeznaniu składanym w 2026 roku. Wydatki poniesione w 2026 roku trafią natomiast do zeznania za 2026 rok, składanego w 2027 roku, chyba że przepisy zmienią się wcześniej.
Nie trzeba wykonywać audytu przed rozpoczęciem prac, aby skorzystać z ulgi. Mimo to przy ociepleniu całego domu audyt lub przynajmniej analiza strat ciepła może być rozsądnym kosztem, ponieważ pokazuje, czy większy efekt da izolacja dachu, ścian, fundamentów, czy modernizacja źródła ogrzewania.
Krótka kontrola przed wpisaniem wydatku do PIT
Przed rozliczeniem przejdź przez pięć pytań: czy jesteś właścicielem lub współwłaścicielem domu, czy wydatek znajduje się w katalogu, czy masz prawidłową fakturę, czy nie został pokryty dotacją i czy inwestycja zakończy się w ustawowym terminie.
Jeżeli na którekolwiek pytanie odpowiadasz niepewnie, nie odliczaj całej faktury „na wszelki wypadek”. W praktyce najbezpieczniejsze są faktury z dokładnym opisem urządzenia lub usługi, rozdzielenie kosztów kwalifikowanych od pozostałych prac oraz pilnowanie daty zakończenia przedsięwzięcia.
